-min.png&w=1080&q=70)
Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật có lịch sử hình thành và phát triển gắn liền với những chặng đường quan trọng Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM.
Quá trình hình thành và phát triển
Năm 1941, Trường Cao đẳng Khoa học thuộc Viện Đại học Đông Dương được thành lập tại Hà Nội, đặt những viên gạch đầu tiên cho hoạt động đào tạo khoa học tự nhiên ở Việt Nam, trong đó có Vật lý học. Đến năm 1947, hoạt động đào tạo khoa học được mở rộng tại Sài Gòn, tạo tiền đề cho sự hình thành một trung tâm đào tạo và nghiên cứu khoa học tự nhiên ở khu vực phía Nam.
Năm 1953 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng khi Trường Cao đẳng Khoa học được đổi tên thành Khoa học Đại học Đường và Ban Vật lý được thành lập với phòng thí nghiệm rộng 615 m², cùng chương trình giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Việt. Đây là một dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành nền tảng đào tạo và nghiên cứu Vật lý, đồng thời góp phần xây dựng đội ngũ các nhà giáo, nhà khoa học kế thừa và phát triển qua nhiều thế hệ.
Năm 1976, trong bối cảnh đất nước thống nhất và hệ thống giáo dục đại học được tổ chức lại, Trường Đại học Khoa học hợp nhất với Trường Đại học Văn khoa để thành lập Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. Cũng từ dấu mốc này, Khoa Vật lý chính thức được thành lập, mở ra giai đoạn phát triển mạnh hơn về đào tạo, nghiên cứu và xây dựng đội ngũ.
Năm 1996, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM được thành lập trên cơ sở tổ chức lại Trường Đại học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh. Khoa Vật lý tiếp tục là một trong những đơn vị nền tảng của Nhà trường, đảm nhiệm vai trò quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực khoa học chất lượng cao và triển khai các hoạt động nghiên cứu khoa học cơ bản, ứng dụng. Trong quá trình phát triển, Khoa từng bước mở rộng phạm vi nghiên cứu và đào tạo, tăng cường sự kết nối giữa Vật lý cơ bản với các lĩnh vực khoa học liên ngành, kỹ thuật và công nghệ, đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của khoa học hiện đại.
Năm 2010, Khoa chính thức mang tên Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật. Sự kiện đánh dấu bước phát triển mới trong định hướng chuyên môn, từ việc phát huy thế mạnh Vật lý cơ bản đến mở rộng sang Vật lý kỹ thuật, công nghệ và nghiên cứu ứng dụng. Sự chuyển đổi này đồng thời phù hợp với định hướng phát triển của Nhà trường trong việc tăng cường đào tạo liên ngành, nghiên cứu ứng dụng và gắn kết khoa học với công nghệ.
Nền tảng đào tạo và đội ngũ
Trải qua nhiều thế hệ, Khoa từng bước xây dựng hệ thống đào tạo và đội ngũ chuyên môn vững mạnh. Hiện nay, Khoa gồm 08 bộ môn: Vật lý lý thuyết, Vật lý chất rắn, Vật lý tin học, Vật lý điện tử, Vật lý ứng dụng, Vật lý địa cầu, Vật lý hạt nhân và Hải dương – Khí tượng – Thủy văn.
Khoa có hơn 100 cán bộ, trong đó có 01 Giáo sư, 10 Phó Giáo sư, 40 Tiến sĩ và 34 Thạc sĩ, tham gia đào tạo và nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực của Vật lý, Vật lý kỹ thuật và các ngành khoa học liên quan.
Khoa hiện đào tạo 06 ngành bậc đại học, 08 ngành/chương trình thạc sĩ và 07 ngành/chương trình tiến sĩ. Trong đó, 05/06 chương trình đào tạo đại học đạt kiểm định quốc tế ASIIN, thể hiện cam kết của Khoa và Nhà trường trong việc không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo theo chuẩn mực quốc tế.
Nghiên cứu khoa học và hợp tác
Hoạt động nghiên cứu khoa học được triển khai trên nhiều lĩnh vực từ Vật lý cơ bản, Vật lý ứng dụng đến Vật lý kỹ thuật và các hướng nghiên cứu liên ngành. Khoa có nhiều đề tài cấp Bộ/Sở, ĐHQG-HCM, NAFOSTED và các công bố khoa học trên các tạp chí quốc tế thuộc Web of Science và Scopus, cùng nhiều công trình tại các hội nghị khoa học trong nước và quốc tế.
Song song với đào tạo và nghiên cứu, Khoa đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học trong và ngoài nước. Khoa đã thiết lập quan hệ hợp tác với nhiều đối tác đến từ Hoa Kỳ, Hà Lan, Bỉ, Ý, Úc, Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, … góp phần mở rộng cơ hội trao đổi học thuật, nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng khoa học – công nghệ.
Phát huy nền tảng truyền thống và nguồn lực hiện có, Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật tiếp tục định hướng nâng cao chất lượng đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, phát triển đội ngũ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và mở rộng hợp tác trong nước, quốc tế. Với mô hình phát triển gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo – nghiên cứu – ứng dụng, Khoa hướng tới xây dựng một môi trường học thuật năng động, nơi tri thức Vật lý được kết nối với những tiến bộ của khoa học và công nghệ, nơi các ý tưởng mới được nuôi dưỡng và nơi các thế hệ người học được trang bị nền tảng vững chắc, tư duy khoa học và năng lực sáng tạo để đóng góp cho sự phát triển của khoa học, công nghệ và xã hội.