Sáng ngày 11/9/2026, tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM, Nghiên cứu sinh (NCS.) Huỳnh Trọng Phát đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ngành Quang học với đề tài “Nghiên cứu tổng hợp nano vàng dạng bất đẳng hướng và sử dụng các phương pháp quang phổ đánh giá tính chất hướng đến ứng dụng trong vật liệu y sinh”, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Lâm Quang Vinh.
Luận án tập trung nghiên cứu tổng hợp, đặc trưng và khai thác các tính chất quang học của nano vàng dạng bất đẳng hướng, hướng đến phát triển các vật liệu có tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực y sinh. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần làm rõ mối liên hệ giữa cấu trúc, hình thái và tính chất quang học của vật liệu nano mà còn mở ra những hướng tiếp cận mới trong phát triển vật liệu chức năng phục vụ các ứng dụng y sinh.
Phát triển quy trình tổng hợp nano vàng theo hướng “xanh”
Một trong những điểm nổi bật của luận án là việc phát triển thành công quy trình tổng hợp “xanh” nano vàng dạng sao, sử dụng sự kết hợp giữa polymer sinh học chitosan và sóng siêu âm.
So với các phương pháp tổng hợp truyền thống, quy trình này hạn chế việc sử dụng các hóa chất độc hại, đồng thời rút ngắn đáng kể thời gian tổng hợp từ vài giờ xuống chỉ còn vài phút. Đáng chú ý, phương pháp vẫn cho phép kiểm soát hiệu quả hình thái của các hạt nano vàng, tạo tiền đề cho việc phát triển các hệ vật liệu nano theo định hướng an toàn và thân thiện hơn với môi trường.
Kết quả này có ý nghĩa trong bối cảnh nghiên cứu vật liệu nano hiện nay đang hướng đến các quy trình tổng hợp hiệu quả, kiểm soát tốt đặc tính vật liệu và giảm thiểu tác động đến môi trường.
Tiềm năng ứng dụng trong điều trị ung thư
Từ hệ nano vàng dạng sao được tổng hợp, nghiên cứu tiếp tục phát triển hệ vật liệu NVT1@GNS, trong đó nano vàng dạng sao được chức năng hóa với nanobody NVT1 nhằm hướng đích đến thụ thể VEGFR2 – một mục tiêu có ý nghĩa trong nghiên cứu ung thư.
Kết quả thực nghiệm cho thấy hệ vật liệu có khả năng nhắm đích VEGFR2, đồng thời thể hiện hiệu quả đáng kể khi kết hợp với chiếu laser cận hồng ngoại ở bước sóng 808 nm. Trong thử nghiệm trên dòng tế bào ung thư phổi NCI-H460, hệ vật liệu cho khả năng tiêu diệt chọn lọc tế bào ung thư, với tỷ lệ tế bào sống sót giảm xuống xấp xỉ 3% trong điều kiện khảo sát.
Kết quả này cho thấy tiềm năng của vật liệu nano vàng dạng sao trong các chiến lược điều trị ung thư dựa trên liệu pháp quang học, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho những nghiên cứu tiếp theo về vật liệu nano hướng đích trong y sinh.
Mở rộng hướng ứng dụng với vật liệu kháng khuẩn
Bên cạnh định hướng ứng dụng trong ung thư, luận án còn ghi nhận khả năng kháng khuẩn phổ rộng của hệ vật liệu đối với một số chủng vi khuẩn, bao gồm các chủng Staphylococcus aureus nhạy methicillin (MSSA) và Staphylococcus aureus kháng methicillin (MRSA).
Đáng chú ý, vật liệu nano đã được tích hợp thành công vào vật liệu xốp composite nền polyurethane, qua đó mở ra triển vọng ứng dụng trong phát triển vật liệu y sinh và băng gạc y tế thế hệ mới có chức năng kháng khuẩn.
Những kết quả này cho thấy tiềm năng phát triển vật liệu nano vàng theo hướng đa chức năng, vừa có khả năng khai thác các đặc tính quang học cho ứng dụng điều trị, vừa hướng đến các giải pháp vật liệu kháng khuẩn trong y sinh.
Góp phần thúc đẩy nghiên cứu vật liệu nano ứng dụng trong y sinh
Với việc kết hợp giữa vật liệu nano, quang phổ, quang học và công nghệ y sinh, luận án của NCS. Huỳnh Trọng Phát góp phần mở rộng hướng nghiên cứu về vật liệu nano chức năng tại Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM.
Các kết quả đạt được đồng thời thể hiện định hướng đưa nghiên cứu cơ bản gắn với khả năng ứng dụng thực tiễn, từ phát triển quy trình tổng hợp vật liệu thân thiện hơn với môi trường đến khai thác các tính chất đặc trưng của vật liệu cho những bài toán trong y sinh.
Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM chúc mừng NCS. Huỳnh Trọng Phát đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ ngành Quang học.
Nhà trường trân trọng ghi nhận những nỗ lực của NCS. Huỳnh Trọng Phát và PGS.TS. Lâm Quang Vinh trong quá trình thực hiện nghiên cứu, đồng thời chúc mừng thành quả học thuật đáng ghi nhận này. Đây là một dấu mốc quan trọng trên hành trình nghiên cứu khoa học của tân Tiến sĩ, đồng thời góp phần vào sự phát triển của các hướng nghiên cứu quang học, vật liệu nano và vật liệu y sinh tại Nhà trường.