Ngày 23/03/2026, Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật đã tổ chức thành công hội thảo quốc tế “Khoa học và công nghệ lượng tử” ISAQST2026. Hội thảo được tổ chức với chương trình khoa học phong phú, quy tụ các chuyên gia đầu ngành và các nhà khoa học trong và ngoài nước về lĩnh vực vật lý lượng tử cả lý thuyết và thực nghiệm. Nội dung học thuật được triển khai theo bốn phiên chuyên đề, phản ánh những xu hướng nghiên cứu cốt lõi của vật lý hiện đại.

Phiên 1: Vật liệu lượng tử

Phiên đầu tiên đặt nền tảng lý thuyết cho toàn bộ hội thảo thông qua bài keynote của GS. Ariando (ĐH Quốc gia Singapore) trong đó ông trình bày tổng quan về các định hướng thiết kế vật liệu lượng tử hiện đại, một lĩnh vực đang thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của cộng đồng khoa học quốc tế. Tiếp nối, PGS. Đỗ Ngọc Sơn (Trường ĐH Bách Khoa, ĐHQG-HCM) trình bày kết quả nghiên cứu về tính chất vật lý thang lượng tử của các tấm nano ZnO dưới tác động của hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, mở ra tiềm năng ứng dụng trong lĩnh vực cảm biến khí. Phiên kết thúc với báo cáo của TS. Nguyễn Ngọc Lĩnh (ĐH Phenikaa) về phương pháp mô phỏng tính toán nhằm kỹ thuật hóa các spin khuyết tật trong vật liệu rắn, hướng tới ứng dụng trong các hệ thống công nghệ lượng tử lai.

Phiên 2: Quang học lượng tử

Phiên thứ hai tập trung vào các hiện tượng quang học phi tuyến và tương tác ánh sáng - vật chất ở thang năng lượng cao. PGS. Lưu Trần Trung (ĐH Hong Kong) trình bày nghiên cứu về phổ hài bậc cao như một công cụ thăm dò động lực học mạng tinh thể, cho thấy tiềm năng của kỹ thuật này trong việc khảo sát cấu trúc vật liệu lượng tử ở thang thời gian cực ngắn. PGS. Phan Ngọc Loan (Trường ĐH Sư phạm TP. HCM) tiếp nối với báo cáo về cơ chế phổ sóng hài bậc cao có hỗ trợ terahertz, trong đó đề xuất khả năng mở rộng ngưỡng cắt phổ một cách phổ quát và kiểm soát đối xứng orbital, những kết quả có ý nghĩa quan trọng đối với việc phát triển nguồn bức xạ coherent tần số cao trong tương lai.

Phiên 3: Hiệu ứng lượng tử trong vật liệu

Phiên chiều mở đầu bằng bài keynote của TS. Nguyễn Thị Kim Thanh (Viện Vật lý, Viện Hàn lâm KHCN Việt Nam) – Giải thưởng Tạ Quang Bửu về Vật lý năm 2024 – về vận chuyển nhiệt điện trong mạch Kondo điện tích, một hệ vật lý đặc biệt nơi hiệu ứng tương quan electron mạnh đóng vai trò chi phối, gợi mở những hướng nghiên cứu mới trong công nghệ lượng tử. Tiếp theo, TS. Phạm Thị Kim Hằng (Trường ĐH Công nghệ và Kỹ thuật TP.HCM) phân tích vai trò của vi cấu trúc và bề mặt tiếp giáp trong màng mỏng Fe₃O₄ đối với các tính chất spintronics, nghiên cứu có giá trị thiết thực trong việc tối ưu hóa vật liệu cho thiết bị lưu trữ thông tin thế hệ mới. Kết thúc phiên, TS. Đỗ Đức Cường (Trường ĐH Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM) trình bày kết quả cải thiện độ dẫn Hall spin nội tại của hợp kim β-W bằng phương pháp mô phỏng thang lượng tử, góp phần làm sáng tỏ cơ chế vi mô của hiệu ứng Hall spin trong vật liệu kim loại nặng.

Phiên 4: Điện toán lượng tử

Phiên cuối hướng đến mối giao thoa giữa điện toán lượng tử và trí tuệ nhân tạo, hai lĩnh vực đang tạo ra những đột phá công nghệ sâu rộng. TS. Vũ Tuấn Hải (Trường ĐH Công nghệ Thông tin, ĐHQG-HCM) khám phá sự tương hỗ giữa học máy và lượng tử học và chỉ rõ ra rằng hai lĩnh vực này không chỉ bổ trợ mà còn có thể thúc đẩy lẫn nhau phát triển. TS. Trần Nguyên Lân trình bày các phương pháp giải bài toán nhiều hạt bằng máy tính lượng tử, một trong những thách thức lớn nhất của vật lý lý thuyết hiện đại mà điện toán lượng tử đang dần chứng minh được lợi thế vượt trội so với điện toán cổ điển.

Nhìn toàn cục, chương trình khoa học của hội thảo phản ánh một bức tranh toàn diện về vật lý lượng tử đương đại - từ nền tảng vật liệu, quang học phi tuyến, tính chất điện tử tương quan, đến ứng dụng tính toán - khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của nghiên cứu lượng tử trong khoa học và công nghệ hiện đại.