Trong 03 ngày từ 08 đến 10/09/2026, Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM tổ chức lớp học chuyên đề “Quang học lượng tử và Siêu dẫn”, với sự tham gia giảng dạy của TS. Nguyễn Trọng Hiền – giảng viên tại California Institute of Technology (Caltech) và nhà khoa học tại NASA Jet Propulsion Laboratory (JPL), Hoa Kỳ. Chương trình mang đến cho sinh viên, học viên cơ hội tiếp cận những nền tảng quan trọng của vật lý lượng tử, đồng thời tìm hiểu cách các hiện tượng lượng tử được khai thác trong các hệ thống nghiên cứu và công nghệ đo lường hiện đại.
Kết nối nền tảng vật lý lượng tử với nghiên cứu hiện đại
Quang học lượng tử và siêu dẫn là những lĩnh vực giữ vai trò quan trọng trong sự phát triển của vật lý hiện đại, đồng thời tạo nền tảng cho nhiều công nghệ tiên tiến trong đo lường, cảm biến và nghiên cứu cơ bản.
Trong khuôn khổ lớp học, TS. Nguyễn Trọng Hiền đã trình bày ba chuyên đề tập trung vào những nội dung cốt lõi của lĩnh vực, gồm lượng tử hóa trường điện từ và trạng thái kết hợp; bộ chia chùm, giao thoa kế và ánh sáng phi cổ điển; siêu dẫn và hiệu ứng Josephson.
Thông qua các chuyên đề, người học có cơ hội hệ thống hóa những khái niệm và nguyên lý quan trọng của quang học lượng tử, từ bản chất lượng tử của trường điện từ và ánh sáng đến các hiện tượng đặc trưng của hệ siêu dẫn. Bên cạnh nền tảng lý thuyết, chương trình cũng chú trọng làm rõ mối liên hệ giữa các hiện tượng vật lý và khả năng ứng dụng trong những hệ thống thực nghiệm hiện đại.
Một trong những nội dung nổi bật của chương trình là việc giới thiệu vai trò của các hiện tượng lượng tử trong công nghệ đo lường chính xác, tiêu biểu như hệ thống giao thoa kế được sử dụng trong LIGO (Laser Interferometer Gravitational-Wave Observatory). Qua đó, người học có thêm góc nhìn về cách những nguyên lý vật lý ở cấp độ lượng tử có thể được khai thác để phát triển các hệ thống đo lường có độ nhạy đặc biệt cao, phục vụ những nghiên cứu ở tuyến đầu của khoa học hiện đại.
Mở rộng không gian trao đổi học thuật và kết nối nghiên cứu quốc tế
Bên cạnh nội dung chuyên môn, lớp học còn tạo điều kiện để sinh viên và học viên trao đổi trực tiếp với chuyên gia đang tham gia giảng dạy và nghiên cứu tại các cơ sở khoa học hàng đầu của Hoa Kỳ.
Những trao đổi về kiến thức chuyên ngành, phương pháp tiếp cận vấn đề và thực tiễn nghiên cứu giúp người học có cơ hội kết nối kiến thức được trang bị trong chương trình đào tạo với các hướng nghiên cứu đang được triển khai trên thế giới. Đây cũng là dịp để sinh viên, học viên tìm hiểu sâu hơn về các lĩnh vực như vật lý lượng tử, quang học, siêu dẫn, đo lường chính xác và các công nghệ tiên tiến.
Việc tổ chức các hoạt động học thuật có sự tham gia của các nhà khoa học quốc tế góp phần mở rộng môi trường học tập và nghiên cứu tại Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, đồng thời tăng cường kết nối giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học và mạng lưới học thuật quốc tế.
Từ tri thức nền tảng đến những giới hạn mới của khoa học
Lớp học chuyên đề “Quang học lượng tử và Siêu dẫn” không chỉ cung cấp kiến thức chuyên sâu mà còn góp phần giúp người học nhận diện rõ hơn hành trình từ những nguyên lý vật lý cơ bản đến các công nghệ đo lường và hệ thống nghiên cứu tiên tiến.
Thông qua những chương trình như vậy, Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật tiếp tục thúc đẩy môi trường học thuật cởi mở, nơi sinh viên và học viên được tiếp cận với tri thức mới, đối thoại cùng các nhà khoa học và từng bước mở rộng tầm nhìn nghiên cứu trong bối cảnh khoa học và công nghệ ngày càng phát triển.
Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật trân trọng cảm ơn TS. Nguyễn Trọng Hiền, quý giảng viên, sinh viên và học viên đã đồng hành, góp phần tạo nên một chương trình học thuật giàu giá trị, kết nối tri thức, nghiên cứu và thực tiễn.
Thông qua những hoạt động học thuật gắn với nghiên cứu quốc tế, Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật tiếp tục khẳng định định hướng xây dựng môi trường đào tạo và nghiên cứu hiện đại, nơi những câu hỏi nền tảng của khoa học có thể trở thành điểm khởi đầu cho những công nghệ của tương lai.