Ngày 17/6/2026, sự kiện “HCMC Quantum-Ready Day 2026” do Trung tâm Đổi mới Sáng tạo TP.HCM (SIHUB) phối hợp cùng VNQuantum Network tổ chức đã quy tụ đông đảo chuyên gia, nhà nghiên cứu và đại diện doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ lượng tử. Sự kiện không chỉ là diễn đàn học thuật quan trọng mà còn mở ra những thảo luận chiến lược về việc chuẩn bị năng lực cho thành phố trước làn sóng công nghệ lượng tử đang hình thành trên toàn cầu.

Thông điệp xuyên suốt của hội thảo được nhấn mạnh rõ ràng: “Quantum-Ready không phải là sở hữu máy tính lượng tử, mà là chuẩn bị con người, dữ liệu và tư duy ngay từ hôm nay.”

Tại hội thảo, hai lĩnh vực trọng tâm được các chuyên gia tập trung phân tích gồm thuật toán và phần mềm lượng tử cùng bảo mật hậu lượng tử — những trụ cột được đánh giá sẽ có tác động sâu rộng đến hạ tầng công nghệ, kinh tế và an ninh số trong tương lai.

Ở góc độ ứng dụng, các thuật toán lượng tử được xem là công cụ đầy tiềm năng trong việc giải quyết các bài toán tối ưu hóa phức tạp của đô thị hiện đại, từ điều phối giao thông, tối ưu logistics đến quy hoạch hạ tầng metro. Trong khi đó, lĩnh vực bảo mật hậu lượng tử đặt ra cảnh báo cấp thiết: dữ liệu đang được thu thập và mã hóa ngày nay hoàn toàn có thể bị giải mã trong tương lai khi máy tính lượng tử đạt đủ năng lực tính toán. Điều này tạo ra nguy cơ lớn đối với các hệ thống tài chính, y tế và hạ tầng số.

Các chuyên gia khuyến nghị các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần sớm rà soát hệ thống mã hóa hiện có, đồng thời xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp thay vì chờ đến khi rủi ro trở nên hiện hữu.

Đại diện Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật, TS. Trần Nguyên Lân đã trình bày tham luận chuyên đề và tham gia phiên tọa đàm chuyên sâu tại hội thảo. Theo TS. Lân, các mô hình thuật toán lượng tử lai (quantum-classical hybrid) và thuật toán lấy cảm hứng từ lượng tử (quantum-inspired) đang mở ra những hướng tiếp cận mới cho nhiều bài toán tối ưu hóa nhị phân trong đô thị.

Những phương pháp này có thể được ứng dụng trực tiếp vào các bài toán thực tiễn như tối ưu hóa giao thông đô thị, quản lý chuỗi cung ứng, logistics và quy hoạch hạ tầng giao thông công cộng tại TP.HCM.

Tuy nhiên, TS. Lân cũng nhấn mạnh rằng công nghệ lượng tử hiện vẫn đang trong giai đoạn phát triển, với chi phí đầu tư và triển khai còn ở mức cao. Trong bối cảnh đó, hướng đi khả thi hiện nay là tận dụng các hệ thống tính toán hiệu năng cao (HPC) để triển khai các thuật toán lấy cảm hứng từ lượng tử. Đây được xem là bước đệm chiến lược, giúp xây dựng tư duy, tích lũy kinh nghiệm và chuẩn bị nguồn nhân lực trước khi công nghệ lượng tử đạt đến độ chín muồi.

Đào tạo nguồn nhân lực lượng tử: Đi đúng nhu cầu phát triển của thành phố

Đáng chú ý, hai trọng tâm lớn được thảo luận tại hội thảo — thuật toán lượng tử ứng dụng và bảo mật hậu lượng tử — cũng chính là những định hướng cốt lõi trong chương trình đào tạo chuyên ngành Tính toán lượng tử của Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật.

Về mảng thuật toán và ứng dụng, sinh viên được trang bị nền tảng thông qua các học phần như:

• Thuật toán và Lập trình lượng tử
• Tối ưu hóa lượng tử
• Tính toán lượng tử cho Phân tích dữ liệu
• Máy học lượng tử

Các học phần này giúp sinh viên xây dựng năng lực tiếp cận và giải quyết các bài toán tối ưu hóa thực tiễn đang đặt ra cho đô thị hiện đại.

Ở lĩnh vực bảo mật, chương trình đào tạo bao gồm các học phần chuyên sâu như:

• Bảo mật lượng tử
• Mật mã hậu lượng tử

Đây là những nội dung trực tiếp đáp ứng nhu cầu mà các chuyên gia tại hội thảo xác định là cấp thiết trong giai đoạn 2026–2030, khi quá trình chuyển đổi sang các hệ thống bảo mật an toàn trước lượng tử trở thành yêu cầu chiến lược.

Điểm nổi bật của chương trình là sự kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành. Sinh viên không chỉ học kiến thức nền tảng mà còn có cơ hội tham gia nghiên cứu trực tiếp cùng các nhà khoa học đang hoạt động trong lĩnh vực lượng tử, từ đó từng bước hình thành năng lực giải quyết vấn đề thực tiễn, thay vì chỉ dừng lại ở mức độ tiếp cận lý thuyết.

Trong bối cảnh TP.HCM đang từng bước chuẩn bị cho kỷ nguyên công nghệ lượng tử, nhu cầu về những người có khả năng đặt đúng bài toán và tiếp cận bằng tư duy lượng tử ngày càng trở nên rõ ràng. Đây cũng chính là định hướng mà Khoa Vật lý – Vật lý kỹ thuật đang kiên định theo đuổi trong chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho tương lai.

- Tìm hiểu thêm về chuyên ngành Tính toán lượng tử: tại đây

- Thông tin chi tiết về sự kiện từ Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM: tại đây